Pożyczam pieniądze i muszę płacić podatek od wzbogacenia

Dla podatku dochodowego kwota pożyczki nie ma znaczenia, gdyż nie stanowi ani przychodu ani kosztu uzyskania przychodów (nie omawiam kwestii odsetek i innych opłat). W podatku VAT jest zwolnienie. A w podatku od czynności cywilnoprawnych czytamy o wyłączeniu, gdy dana czynność (czyt. umowa) jest opodatkowana VAT lub z niego zwolniona (pomijam wyłączenia, które nie mają znaczenia w niniejszej sprawie).

Wydawać by się mogło, że pożyczki są wolne od jakiegokolwiek podatku. Tak się jednak dzieje wyłącznie w przypadku, kiedy bierzemy pożyczkę od firmy, która na co dzień zajmuje się udzielaniem pożyczek. W przeciwnym razie zapłacimy podatek od czynności cywilnoprawnych potocznie zwany "podatkiem od wzbogacenia".

W przypadku, gdy dostajemy gotówkę sprawa prosta! Jest podatek w wysokości 2% kwoty pożyczki. Ale można się zastanowić tak jak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1301/09 czy pieniądze "elektroniczne" też są opodatkowane PCC.

Pieniądz nam się zmieniał przez lata, aby w końcu przybrać formę niematerialną w postaci zapisów w systemach informatycznych banków. Niektórzy podatnicy wywodzili stąd, że pieniądz bankowy, elektroniczny powinien być w związku z tym traktowany jak prawo majątkowe.

Bowiem uznanie pieniędzy elektronicznych za prawa majątkowe ma ogromne znaczenie dla opodatkowania pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Dlatego, że prawa majątkowe wykonywane poza Polską nie są opodatkowane tym podatkiem. Załóżmy, że pożyczamy pieniądze firmie z siedzibą w Grecji (nie boimy się kryzysu i upadku greckich firm), np. 1 mln zł. Nikomu nie przyjdzie do głowy, żeby wypacać taką kwotę jechać z sejfem i duszą na ramieniu do Grecji, aby przekazać gotówkę. Technicznie klikamy parę przycisków na klawiaturze i przelew zrobiony z banku polskiego do banku greckiego.

Taka pożyczka podlega PCC jeśli pieniądze w chwili zawarcia umowy są w Polsce i uznamy je za rzeczy. Uznając pieniądze te za prawa majątkowe wykonanie tego prawa nastąpi w Grecji w banku greckim. W związku z tym w Polsce nie byłoby opodatkowania w ogóle. Bardzo dobra informacja dla pożyczkobiorców, bo to oni muszą płacić PCC.

Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku nie uznał jednak pieniędzy elektronicznych za prawa majątkowe. "Przy pożyczce pieniężnej możliwe jest posłużenie się różnymi formami zapłaty (w gotówce, przez przelew bankowy, czy przelew elektroniczny). Oznacza to, że przedmiotem pożyczki może być także tzw. pieniądz bezgotówkowy, a więc jednostki pieniężne (w odróżnieniu od znaków pieniężnych, czyli pieniądza gotówkowego - banknotów i monet).

Zatem wydanie przedmiotu pożyczki może nastąpić w bardzo różny sposób, jednakże istotne znaczenie ma tylko to, że biorący pożyczkę uzyskał możliwość swobodnego dysponowania określoną sumą pieniężną. Realizacja umowy może więc odbyć się także bezgotówkowo. Podkreślenia wymaga to, że pieniądz bezgotówkowy, choć nie istnieje w formie zmaterializowanej - może być bez ograniczeń wymieniany na banknoty i monety oraz wprowadzany do obrotu bez pośrednictwa banku. W konsekwencji przyjąć należy, iż zapłata bezgotówkowa oznacza wydanie przedmiotu pożyczki."

Ja się w pełni zgadzam z Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wiem, że stanowisko takie nie służy moim klientom, ale nie doradzam im z góry przegranych spraw. Gdzie są niejasne przepisy powinna mieć zastosowanie zasada orzekania na korzyść podatnika. W tej sytuacji jednak podciąganie pieniądza, który jest rzeczą szczególnego rodzaju, do prawa majątkowego jest nadinterpretacją przepisów.  

Zwrot VAT na materiały budowlane a nieujawnione źródła

Ostatni dzwonek na rozliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych !!!!!

www.jaworowydwor.pl

Kto jeszcze tego nie zrobił, polecam internet, bo szkoda życia na kolejki w urzędzie skarbowym, aczkolwiek można spotkać starych znajomych. Ja w zeszłym roku spotkałam koleżankę z liceum, dziś jesteśmy znajomymi na FB, więc kolejki w US nie są aż tak potrzebne do podtrzymywania znajomości.

Rozliczając PIT-37, PIT-36 i pozostałe formularze przypominamy sobie, że robiliśmy remont niedawno, albo budowaliśmy dom, a jeszcze nie złożyliśmy druku VZM o zwrot podatku od towarów i usług za materiały budowlane. 

Pamiętajmy jednak, że taki wniosek zostaje odnotowany w urzędzie skarbowym. ???? I co z tego? ktoś zapyta. Ano to, że nie zawsze remont zrobiliśmy za własne pieniądze, albo sam remont tak, ale środki na zakup mieszkania pochodziły z pożyczek lub darowizn od najbliższych.

Już dosyć znane jest zwolnienie z podatku pożyczek i  darowizn pod warunkiem, więc wielu składa odpowiednie formularze (albo PCC-3, albo SD-Z2). A co jeśli bardziej pomocnym okazał się bliski znajomy, który traktuje nas jak syna/córkę? Nie zawsze mówimy urzędowi, że dostaliśmy darowiznę od uznawanej przez prawo cywilne  osoby trzeciej, która jest nam bliższa niż rodzice, rodzeństwo, dziadkowie, itd. Mamy nadzieję, że podatek ulegnie przedawnieniu. Działanie takie jest karane grzywną, ale może się uda.

Załóżmy jednak, że urząd skarbowy nie wykrywa, że dostaliśmy pożyczkę lub darowiznę. Ale wszczęto wobec nas postępowanie w sprawie nieujawnionych źródeł przychodów w podatku dochodowym. A dlaczego jest wszczynane takie postępowanie? Bo kupiliśmy dom/mieszkanie, na które, jak wynika z naszych rocznych PIT nie było nas stać. Standard, zwłaszcza, gdy zbliża się okres przedawnienia.

W takim przypadku do wydatków nieznajdujących pokrycia w dochodach wlicza się nam:

- zakup domu/meiszkania,

- jego remont, bo wystąpiliśmy o zwrot VAT i urząd o tym wie,

- a także statystyczne wydatki na utrzymanie.

Czyli czasami występując o zwrot VAT za materiały budowlane sami sobie szkodzimy. Bo gdybyśmy nie złożyli formularza VZM, urząd nigdy by się nie dowiedział o tych wydatkach, a tak mamy wyższą kwotę do wykazania, że pochodziła ze źródeł ujawnionych do opodatkowania

www.jaworowydwor.pl

Jeżeli dopełniliśmy wszelkich formalności korzystajmy z ulg. Jeżeli o czymś zapomnieliśmy możemy zapłacić stawkę sankcyjną 20% zamiast np. 2% w przypadku pożyczki, albo 20% zamiast 0% w przypadku pożyczki od najbliższej rodziny. Ale skąd wiedzieć, że coś przeoczyliśmy? Będzie trudno.

Wniosek. Jeżeli zamierzamy zakupić "majątek" (dom, mieszkanie, auto luksusowe), który chociaż w części finansujemy dzięki uprzejmości najbliższej rodziny lub znajomych pamiętajmy o dopełnieniu formalności, czyli przelew pieniędzy na konto i złożenie stosownego formularza. Ochroni was to przed stawkami sankcyjnymi i karami za niezłożenie w terminie deklaracji.

Chcę przekazać mieszkanie wnukowi

Nastała jesień, czas nostalgii i przygotowanie do zakończenia kolejnego roku kalendarzowego. Znów o rok będziemy starsi. W takich chwilach niejednokrotnie zastanawiamy się nad przekazywaniem majątku osobom nam bliskim lub zwykłej pomocy materialnej i psychicznej dla bliźnich.

W swojej praktyce spotkałam się z wieloma przypadkami przesunięć majątkowych między osobami fizycznymi, które nie były przed ich dokonaniem konsultowane z doradcą podatkowym i niestety fiskus żądał 20% lub nawet 75% podatku od wartości przedmiotu umowy, tj. od wartości mieszkania, kwoty pożyczki, darowizny.

Postanowiłam zatem zwrócić waszą uwagę na konsekwencje waszych codziennych transakcji. Jak chcecie podarować pieniądze swoim dzieciom lub dalszym krewnym spróbujcie zapytać doradcy podatkowego albo nawet urzędnika w urzędzie skarbowym o konsekwencje dla was i obdarowanego. Niestety często w urzędach usłyszymy, że jak Pani/Pan daruje to wtedy Pani/Panu powiemy co i jak opodatkować, a teraz się tym zajmować nie będziemy. Na szczęście są doradcy podatkowi i Krajowa Informacja Podatkowa, której pracownicy mają obowiązek udzielić podatnikowi wszelkich informacji na nurtujące go problemy i wątpliwości.

Problemem zdaje się być nie tyle znalezienie profesjonalisty co sama świadomość zwykłych obywateli o skutkach podatkowych ich codziennych działań. Zastanówcie się teraz czy kiedykolwiek przyszło wam na myśl, że pożyczając od sąsiada niewielką kwotę np. 2000 zł  powinniście zapłacić 2% podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC)? A czy darując pieniądze dziecku na zakup mieszkania byliście świadomi, że dziecko powinno zapłacić podatek od spadków i darowizn? Oczywiście mamy obecnie magiczny art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, który teoretycznie zwalnia z podatku wszelkie darowizny i spadki miedzy najbliższą rodziną. Jednakże zwolnienie to jest obwarowane formalnymi warunkami, których brak spełnienia nie pozwala do stosowania ulgi. Warto zatem czasami zasięgnąć informacji u profesjonalisty za kilkaset złotych żeby zaoszczędzić nawet dziesiątki tysięcy złotych na podatku.

Chcę jeszcze uczulić wszystkich, którzy opiekują się osobami schorowanymi lub starszymi, żeby zawierali pisemne umowy o opiekę z tymi osobami koniecznie z podpisami notarialnie poświadczonymi. Dlaczego? Otóż mieszkanie lub dom tej osoby, który ewentualnie odziedziczcie będzie opodatkowany podatkiem od spadków i darowizn, prawdopodobnie według stawki najwyższej, bo nieruchomości są drogie, a kwota wolna od tego podatku to odpowiednio tylko: 9637 zł (I grupa podatkowa), 7276 zł (II grupa) i 4902 zł (III grupa) - taka kwota to czasami nawet nie obejmuje ceny za 1m kw. nieruchomości. Umowa taka oraz otrzymanie na własność mieszkania/domu na podstawie testamentu sporządzonego przez osobę starszą lub schorowaną, gwarantuje wam ulgę, czyli możliwość w ogóle niepłacenia tego podatku, ani żadnego innego. Bez tego może się zdarzyć, że będziecie musieli zapłacić podatek w wysokości kilkudziesięciu tysięcy złotych. Niekiedy właśnie ze względów podatkowych warto poczekać z nabyciem na własność nieruchomości do śmierci obecnego właściciela niż otrzymać darowiznę tego mieszkania za życia jego właściciela.

Dlaczego zwracam uwagę osobom fizycznym nie wspominając o przedsiębiorcach? Za każdym przedsiębiorcą stoi osoba fizyczna z krwi i kości. Gdy działa ona poza swoim przedsiębiorstwem znajdą do niej zastosowanie powyższe uwagi. Jednak czynności dokonywane w ramach przedsiębiorstwa rządzą się ciut innymi prawami choć tak jak w przypadku PCC od umowy pożyczki przedsiębiorca niekiedy też zapłaci ten podatek.

W tym miejscu chcę zwrócić uwagę na preferowanie przez fiskusa przedsiębiorców w stosunku do zwykłych osób fizycznych. Jak się przedsiębiorca pomyli to najwyżej złoży korektę PIT lub VAT i zapłaci niższe odsetki od zaległości, gdy sam spostrzeże i naprawi błąd. Przy osobach fizycznych nie mamy takiej możliwości, gdyż po pierwsze o tym, że mieliśmy coś opodatkować najczęściej dowiadujemy się dopiero podczas kontroli urzędu skarbowego, nie jesteśmy w stanie wtedy złożyć korekty, bo nie składaliśmy wcześniej zeznania czy deklaracji (no bo po co, skoro nawet nie słyszeliśmy o takim podatku), płacimy odsetki za zwłokę w pełnej wysokości a do tego od razu mamy nieprzyjemny kontakt z urzędem skarbowym.

Rozpoczynam właśnie cykl szkoleń dla osób fizycznych z oszczędności podatkowych gospodarstw domowych, na których będę omawiała takie najważniejsze codzienne umowy i wskazywała jak powinniśmy je zawierać by nie zapłacić podatku lub zminimalizować jego wysokość. O szczegóły można pytać Magdalenę Balbuzę lub bezpośrednio mnie.

A jeżeli macie już kontrolę fiskusa w sprawie nieujawnionych źródeł, czyli pytają się was skąd mieliście pieniądze na zakup mieszkania lub innej rzeczy, radzę przed udzieleniem jakiejkolwiek informacji - chociażby zgodnej z prawdą - skonsultowanie sprawy z doradcą podatkowym. Na koniec roku kontrole takie są mocno wzmagane ze względu na przedawnienie podatku dochodowego (brak możliwości opodatkowania) po 31 grudnia za 2006 rok.